Liderança política dos Koripako: desafios e perspectivas

dc.contributor.advisor-co1Peres, Sidnei Clemente
dc.contributor.advisor-co1Latteshttp://lattes.cnpq.br/1740995150718319eng
dc.contributor.advisor-co1orcidhttps://orcid.org/0000-0003-4922-610Xeng
dc.contributor.advisor1Waldmann Júnior, Ludolf
dc.contributor.advisor1Latteshttp://lattes.cnpq.br/5064104684523336eng
dc.contributor.advisor1orcidhttps://orcid.org/0000-0003-1668-3785eng
dc.contributor.referee1Luciano, Gersem José dos Santos
dc.contributor.referee1Latteshttp://lattes.cnpq.br/1021166118431706eng
dc.contributor.referee1orcidhttps://orcid.org/0000-0002-5222-9339eng
dc.contributor.referee2Silva, Raimundo Nonato Pereira da
dc.contributor.referee2Latteshttp://lattes.cnpq.br/7059404327451265eng
dc.creatorMandú, Esly Camico
dc.creator.Latteshttp://lattes.cnpq.br/1590392369205031eng
dc.creator.orcidhttps://orcid.org/0009-0009-1414-6733eng
dc.date.issued2025-06-12
dc.description.abstractEsta disertación presenta una descripción y análisis sobre Liderazgo político de los Koripako, destacando los desafíos y perspectivas en la comunidad São Joaquim, ubicada en el Alto Río Içana, Tierra Indígena del Alto Río Negro, interior del Municipio de São Gabriel da Cachoeira, Amazonas, con el fin de conocer la organización social y los cambios culturales que impactan en las formas de liderazgo. Con el objetivo de comprender las dinámicas de autoridad y poder del liderazgo, así como su organización a partir de la comunidad delimitada para el estudio. Se optó por la autoetnografía como abordaje metodológico, que investiga y escribe sobre la propia experiencia personal, con el propio pueblo, en la comunidad a la que se pertenece, con el objetivo de comprender la realidad en la que se vive. Los resultados demuestran que los liderazgos políticos de los Koripako, desde el inicio del contacto con la sociedad no indígena, principalmente a través de misioneros religiosos y militares, han cambiado la organización social, cultural y política del pueblo, influyendo en la forma de los liderazgos en las estructuras de poder, como la democratización del liderazgo, permitiendo que nuevas personas y perspectivas surjan dentro de la comunidad, pero también trayendo, por otro lado, una crisis de legitimidad, pues, según la interpretación de los comunitarios, los individuos no poseen el poder de la palabra. La investigación señala diversas cuestiones de desafíos enfrentados por los liderazgos comunitarios para transitar en el contexto actual, pero surgen perspectivas por algunos liderazgos de repensar la cuestión del liderazgo político del pueblo.spa
dc.description.abstractLhiahi ideenhikhetti likaite koanka nanakoapaninaa nhaahi iapiyawalittinai oo iwapakape inaiki nayakalepe-riko nhaahi Koripakonai, liñhaata nhaahi lhirapittinaakanai nheette koanka nawaopiaka napeeyalhewa aahi yakaleewa Keradaro-liko, Iniali hiwidamirhe, wahipaite nakhenaanatanda warho whaa inaikinai, aahi Hiipanako ihipaite-nako, linakhitte waanhee koanka wamatsiataakakaa waowhaakaa whaa inaikinai wayakale-riko nheette koanka litekolhetaakakawa lhiahi waowhaakaa imali litekolhetaka naahi iapiyawalitti. Liwaopiakanaa waanheekaro nhaahi lihoreka lideenhekalenaa lioyawaaka likhoettewaaka lhiahi apada iapiyawalitti phiome namatsiataakakaa naowhaaka aahi yakaleewa-liko. Littaitakaro limottokawa lhiahi ikanantaakakhetti lidanakanaa tsakha wadeenhe linako lhiahi apakhaa lideenhekanaa pakanantaakakawa padanakaana panakowaakatsa phaa apada inaiki iowhaakada iyakale-riko pakitsiñaape iinai pattaitakaro paanheeka koanka lhiahi likapakanaa lhiahi paowakaawa. Limottoeta wakapa naahi iapiyawalittinai Koripakonai oopi-riko naokakadanakopiawa nhaahi ialanainai kayo nakayoyho nhaahi ideekape lhiahi apakhaa yhepakhetti nhette tshoraaranai, litekolhetaakawa lhiahi waowhaakaapaniwa waapiyawaaka whaa inaikinai, linakhitte litekolheta tsakha nhaahi iwapakape inaiki waanheeri eenawinai-piaka phiome lhiahi naanhiakakaawa tsakha, linakhitte pakapakaa-liko ñamekeetsa wanhee wakakoadataka oo wheepaakakawa kayo nhaayho nhaaka wawherinaipemi, apadapenaa ikaite ñamekeetsa warho waapiyawaaka iakotti matsiaperi taimeperi. Nheette liyho lhiahi liñaata wakapa phiome phaa nhaahi lhirapittinaaka narho naahi iapiyawalittinai iwapakape inaiki paanayadaape-riko heekoapi, metsa apadapenaa naineeta nawaopiaka koankantha pamatsiatakaro liawa lhiahi iapiyawalittiapani.sai
dc.description.resumoEsta dissertação apresenta uma descrição e análise sobre a Liderança política dos Koripako destacando os desafios e perspectivas na comunidade São Joaquim, localizado no Alto Rio Içana, Terra Indígena do Alto Rio Negro interior do Município de São Gabriel da Cachoeira, Amazonas, com intuito de saber a organização social e mudanças culturais que impacta as formas de liderança. Com o objetivo de compreender as dinâmicas de autoridade e poder da liderança, bem como sua organização da partir da comunidade delimitada para o estudo. Optou-se pela autoetnografia como abordagem metodológica que investiga e escreve sobre a própria experiência pessoal, com o próprio povo, na comunidade à qual se pertence, com o objetivo de compreender a realidade em que se vive. Os resultados demostram que as lideranças política dos Koripako desde o início do contato com a sociedade não indígena principalmente através de missionários religiosos e militares, tem mudado a organização social, cultural e política do povo com isso tem influenciado na forma das lideranças nas estruturas de poder, como a democratização da liderança, permitindo uma nova forma de organização e denominações para as lideranças, de outro lado, uma crise de legitimidade, pois, segundo a interpretação dos comunitários, os indivíduos não possuem o poder de palavra. A pesquisa aponta diversas questões de desafios enfrentados pelas lideranças comunitárias para transitar no contexto atual, mas surge perspectivas por algumas lideranças de repensar a questão da liderança política do povo.eng
dc.description.sponsorshipCAPES - Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superioreng
dc.formatapplication/pdf*
dc.identifier.citationMANDÚ, Esly Camico. Liderança política dos Koripako: desafios e perspectivas. 2025. 119 f. Dissertação (Mestrado em Sociedade e Cultura na Amazônia) - Universidade Federal do Amazonas, Manaus (AM), 2025.eng
dc.identifier.urihttps://tede.ufam.edu.br/handle/tede/11098
dc.languageporeng
dc.publisherUniversidade Federal do Amazonaseng
dc.publisher.countryBrasileng
dc.publisher.departmentInstituto de Filosofia, Ciências Humanas e Sociaiseng
dc.publisher.initialsUFAMeng
dc.publisher.programPrograma de Pós-graduação em Sociedade e Cultura na Amazôniaeng
dc.rightsAcesso Aberto
dc.rights.urihttps://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/pt_BR
dc.subjectLiderança políticapor
dc.subjectLiderança comunitáriapor
dc.subjectOrganização Socialpor
dc.subjectPovo Koripakopor
dc.subject.cnpqCIENCIAS HUMANASeng
dc.thumbnail.urlhttps://tede.ufam.edu.br/retrieve/86933/DISS_EslyMandu_PPGSCA.jpg*
dc.titleLiderança política dos Koripako: desafios e perspectivaseng
dc.typeDissertaçãoeng

Arquivos

Pacote original

Agora exibindo 1 - 3 de 3
Carregando...
Imagem de Miniatura
Nome:
Ata de Defesa.pdf
Tamanho:
987,03 KB
Formato:
Documentos internos
Descrição:
Folha de aprovação
Carregando...
Imagem de Miniatura
Nome:
Carta de encaminhamento.pdf
Tamanho:
186,67 KB
Formato:
Documentos internos
Descrição:
Anexos
Carregando...
Imagem de Miniatura
Nome:
DISS_EslyMandu_PPGSCA
Tamanho:
2,15 MB
Formato:
Adobe Portable Document Format
Descrição:

Pacote de licença

Agora exibindo 1 - 1 de 1
Carregando...
Imagem de Miniatura
Nome:
license.txt
Tamanho:
2,32 KB
Formato:
Item-specific license agreed upon to submission
Descrição: